Şubat 15

MMDVM Pi-Star Kurlumu

Çok basit olan ama yine de belirtmemde fayda olacak bir sistem..

Öncelikle Raspberry pi’mizi aldık MMDVM kartımızı güzelce yerleştirdik. Antenleri de taktık. enerji vermeden önce tabi ki yazılım kısmı.

öncelikle bu adresten raspbery pi’nize göre olan yazılımı indirin.

indikten sonra Windiskimager programı ile indirdiğiniz imaj dosyasını microSD karta yazmalısınız. Buraya kadar güzel.

yazılımı karta attık Raspberyy pi’ye taktık, enerjiyi verdik. şimdi raspbery ye yüklediğimiz imaj ara yüzüne ulaşmamız için ip adresini bilmemiz gerek. bunun için iki seçeneğimiz var. ya bilgisayarımız da ki veya telefonumuzda ki wi fi ile raspberyy pi’ye bağlanarak (pi-star şifre olarak da raspberry) dir. ya da ethernet kablosu ile modeme bağlayarak local ağdan erişebiliriz.  ip bulmak için de bir çok yol var bunları biliyorsunuzdur sanırım.

sonrasında her hangi bir tarayacı ile ip adresini yazıp enter yaptığımızda karşımıza kullanıcı adı şifre isteyen bir oturum açma paneli gelecek. sonrasında bu ekran gelecek.

bu ekranda konfigürasyon tıkladığımızda ise asıl ayarları yapacağımız ekran gelecek.

bu ekranda;

Konrtolcünün Yazılımı :  MMDVM Hotspotumuz olduğuna göre bunu seçeceğiz. MMDVMHost

Kontrolcünün Modu : Dual ve ya Simplex seçeneği. bunu diğer sayfa da belirteceğim. ben dual kullandığım için Dual seçili

MMDVMHost Konfigürasyonunda ise hangi ayarı kullanacağımızı seçeceğiz, mesela D-star icom d-star ı YSF olanlar yaesu’nun Wires-x falan bunlara farklı bir başlık altında değinirim. hatta bazı yaesu icom cihazlar ile de nasıl DMR kullanılacağını anlatacağım.  evet Türkiye’de genelde DMR ağı daha yoğun ve aktif olduğu için ben DMR kullanıyorum.

Eğer bir MMDVM Hotspot’unuzda bir ekran yok ise MMDVM Ekran Tipi none olmalı. ben Nextion ekran kullandığım için bu ayarları seçtim. tabi bu seçenekler arasında bir kaç ekran çeşidi daha var.

Görüdğünüz gibi ekran listesi bu şekilde ama en çok kullanılan OLED ve Nextion’dır.

benim kullandığım 4.3″ Nextion ekran örneği;

konfigürasyon da ikinci bölüm olan;

Hostname: pi-star olarak da girebilirsiniz, illa ki ara yüze girmek için ip adresi bilmenize gerek yok.

Çağrı İşareti : Bu alana çağrı işaretiniz yazılacak.

CCS7 / DMR No: Daha önceden kayıt işlemi yaptığınız DMR ID’niz. Bu adres brandmeister üzerinden alabilirsiniz.

Radyo Frekansı RX: MMDVM’in Alma frekansı.  Evet alt satırda da gördüğünüz gibi hem alma hem gönderme frekansı var, Dublex Repeater seçtiğimiz zaman hem alma hem gönderme frekansı bu bölümde aktif oluyor. eğer simplex Mode seçmiş olsaydınız tek frekansınız olacaktı cihazınızla MMDVM’e simplex ulaşacaktınız.

Radyo Frekansı TX: MMDVM’in gönderme frekansı

Enlem : Bulunduğunuz konumun enlem bilgisi

Boylam : Bulunduğunuz konumun boylam bilgisi

Şehir : Bir şehir veya locator bilgisi yazabilirsiniz

Ülke : Bulunduğunuz ülke

URL : Kendinize ait bir web sitesi ve ya facebook sayfanızı ekleyebilir. veya Auto seçerseniz qrz.com adresinde kaydınız var ise tabi.  adrese yönlendirir.

Radyo / Modem Tipi : bir çok radyo modem tipi mevcut. hangi MMDVM kartı kullanıyorsanız onu seçmeniz gerek. gerçi GPIO hemen hemen aynı ama en iyi performansı alabilmek ve sağlıklı çalışmasını sağlamak amacıyla en doğru kartı seçmemiz gerek. listede fotoğrafta gördüğünüz gibi fazlasıyla kart modeli mevcut.

Yayın Tipi : Private – Public seçenekleri var anlaşılacağı gibi özel ve halka açık olarak seçebilirsiniz. benim ki açık ve isteyen bağlansın bir zararı yok.

APRS Sunucusu : Ülkemizde turkiye.aprs2.net kullanıyoruz. ama her hangi bir sunucu seçseniz de çalışır.

Sistem Saati Dilimi : UTC saat farkını ayarlamak için de buradan Europa/İstanbul seçmeliyiz.

Pano Dili : Bu ara yüzün dil seçeneği.

DMR Konfigürasyonu :

DMR Sunucu : Hani burada ki sunucu bize yakın diye Yunanistan seçtim. yoksa sunucu sunucudur. ama sunucu yoğunluğu demek trafiğin çok olması demek. bu yüzden sakin sunucuları seçmekte fayda var.

Hotspot Security : DMR ID aldığınız da size verilen şifre

Color Code : Analog cihazlarda hani ton var ya 88.5 gibi. DMR ın tonu da Color Code dediğimiz renk kodu. DMR’da 01 olarak kullanıyoruz.

Konfigürasyon son aşamada ise

MobilGPS Enable : Eğer bir usb GPS alıcınız varsa bunu Raspberry pi usb portuna takarak. pozisyonunuzu otomatik olarak gönderme işlemini yapar.

GPS Port : GPS ‘i hangi porta taktığınızı seçmelisiniz.

GPS Port Speed : GPS aygıtınızın veri aktarım hızı, gps alıcıların üzerinde yazar ama bu güne kadar 38400 baud hızı haricinde GPS alıcısı görmedim 🙂

Aprsfi adresinde resimde ki gibi görünmektedir.

Güvenlik duvarı konfigürasyonunda bir değişiklik yapmıyoruz en ideal ayarlar bunlar. Bu ara yüze erişmek için olan izinler. dışarıdan birisinin girmesinin anlamı yok.

Kablosuz Konfigürasyonu

Bura da ise bağlantı ayarlarınızı görebilirsiniz. hatta bir den fazla wi fi erişim noktası ekleyebilirsiniz. Mesela telefonunuzun internet paylaşımını evde ki modemi falan. Otomatik olarak bağlanır. Yapmanız gereken Configure Wifi search Wifi.

Uzak Erişim Parolası: Bu ara yüze girişte kullandığımız Kullanıcı adı ve parola.

Buraya kadar konfigürasyon yapılandırma ayarları bundan sonra da daha zevkli alanlar var.

Bu ekran da Etkin modlar Yaptığımız konfigürasyonda ki DMR, mesela YSF, D-Star ayarları yapmış olsaydık onlarda yeşil olarak aktif olacaktı.

Ağ durumu : DMR sunucuya bağlandığınızda Ağ durumunda yeşil olarak aktif olacak.

Radyo Bilgisi : MMDVM ‘in Rx Tx frekansı

DMR Röle altında ise: DMR ID’niz Bağlı olduğunuz TG listesini görürsünüz.

Orta bölümde ise son çağrı yapanlar çağrı süreleri ve bağlantı kalitesine istinaden kayıplar gibi bilgiler yer almakta. MMDVM e takılı bir ekran kullanıyorsanız aşağıdaki gibi bir görüntü elde edersiniz. tabi Nextion ekranın programlanması ayarlanması da cabası. onunla ilgili bir yazı paylaşmayı düşünüyorum.

 

 

Şubat 14

Anten Empedansı Ölçümü

Bir anten üzerinde deney yaparken, çalışma bandı boyunca çeşitli frekanslarda besleme noktası empedansını belirlemek genellikle önemlidir. SWR’yi ölçmek yeterince kolaydır, ancak bazen bundan daha fazla ayrıntı bilmemiz gerekir – özellikle besleme noktasındaki karmaşık empedans. Neyse ki, şu anda piyasada çok sayıda makul fiyatlı anten analizörü var – Palstar ZM30 ve MFJ259B gibi – Radyo Amatörleri için bu tür ölçümleri yeterli doğrulukla yapacak.

Besleme noktası empedansı, bir antenin yere yakınlığından etkilenir, bu nedenle anlamlı sonuçlar elde etmek için genellikle antenle makul bir yükseklikte ölçümler yapmak isteriz. Çok uzun kollarınız veya çok uzun bir merdiveniniz olmadığı sürece (önerilmez), bu, analizörün antene uzun bir iletim hattıyla bağlanması anlamına gelir. Şimdi bir sorun var: çok özel durumlar dışında, biz analizörü ile ölçmek empedans olacak değil antenin feedpoint empedans olmak. Bu “iletim hattı dönüşümünün” etkisi aşırı olabilir. Örneğin, 25 Ohm’luk bir besleme noktası empedansı, antene 50 Ohm’luk çeyrek dalga boylu koaksiyel kabloyla bağlanan bir analiz cihazında 100 Ohm’u ölçebilir.

Dönüşüm süreci en iyi bir Smith Grafiği referans alınarak görselleştirilir – sağda bir örnek gösterilir. Burada, nokta 1 ile temsil edilen 80m’lik bir antenin besleme noktası empedansı [22 + j6] Ohm’dur. Bir iletim hattı uzunluğunun tanıtılması, bu noktayı tablonun merkezi etrafında saat yönünde döndürmeye eşdeğerdir – iletim hattı ne kadar uzunsa, nokta grafik etrafında o kadar fazla döndürülür – ve hat kayıpları Nokta 2’yi tablonun merkezine yaklaştırır. Gösterilen örnekte, 10 m’lik bir çizgi uzunluğu Nokta 1’i [22 + j6] Nokta 2’ye [82 + j45] dönüştürmüştür. Geçerken, yarım dalga boylu bir çizginin bir noktayı 360 ° döndürdüğünü ve (kablo kayıplarını göz ardı ederek) empedansı değiştirmeden bırakacağını unutmayın.

Öyleyse, Nokta 2’de yapılan ölçüm göz önüne alındığında, 1. Noktadaki anten empedansını hesaplamak için zorluk var. Eski Günlerde İyi (mi yoksa kötü müydü?) oldukça karmaşık bir matematik; neyse ki, bugün işler çok daha kolay. Çevrimiçi olarak mevcut olanlar da dahil olmak üzere, bizim için işi yapacak çok sayıda RF analiz programı var. Düzenli olarak kullandığım bir tanesi W9CF tarafından yazılan İletim Hattı Hesaplama uygulamasıdır. Bu araçları kullanmak için bilmemiz gerekenler:

  • Hattın karakteristik empedansı
  • Çizginin hız faktörü
  • Hattın fiziksel uzunluğu
  • Hattın kayıp özellikleri

Kablo tipi biliniyorsa, karakteristik empedansı, hız faktörü ve kayıp özellikleri üreticilerin tablolarında bulunabilir. Elbette fiziksel uzunluk ölçülebilir, ancak bu doğru bir şekilde yapılmalıdır ve genellikle hangi iki noktanın çizginin uçlarını temsil ettiğine karar vermek zordur. Yaklaşık uzunluk ölçümü yapmayı ve ardından bilinen bir yük kullanarak hattı kalibre etmeyi tercih ederim; kalibrasyon ayrıca hız faktörü hakkındaki belirsizlikleri de ortadan kaldırır. Şu şekilde çalışır:

10 m monoband HexBeam test antenim ile Palstar ZM30 analizörüm arasındaki besleme hattı yaklaşık 26 ft RG174 koaksiyeldir. Antende ölçüm yapmadan önce koaksın anten ucuna 22 Ohm’luk bir direnç yerleştirdim ve koaksın diğer ucundaki empedansı 28.5MHz’de ZM30 ile ölçtüm – bunu anten ölçümünüze yakın bir frekansta yaptığınızdan emin olun frekans ve orta seviye SWR değeri üreten bir yük kullanın (2-3 diyelim) – sonuç [54 + j34] Ohm idi. Daha sonra direnci koaksiyelden çıkardım ve doğrudan ZM30 terminallerinin karşısına yerleştirdim – [22 + j6] Ohm ölçtü.

Bir sonraki adım, İletim Hattı Hesaplayıcı uygulamasını kullanarak hattın tam elektrik uzunluğunu belirlemek için bu numaraları kullanmaktır. Bu uygulama, halihazırda bazı yaygın koaksiyel kablo türlerinin özelliklerine sahiptir – ne yazık ki RG174 bunlardan biri değildir. Bu nedenle, RG174 özelliklerini aşağıdaki gibi girmek için “Kullanıcı Tanımlı 1” kablo seçeneğini seçtim:

  • Ro = 50.0 (üreticilerin verilerinden)
  • Zayıflama dB / 100ft = 7.98 (üreticinin verilerinden)
  • Hız faktörü = 0,66 (üreticilerin verilerinden)
  • f (MHz) = 100 (bunun zayıflama rakamının alıntılandığı frekans olduğuna dikkat edin)
  • Üs (daha iyi verileriniz yoksa 0,5’te bırakın)

Ana giriş ekranına dönmek için Tamam’a tıklayarak şimdi ölçüm frekansını (28.5 MHz), kablo uzunluğunu (26ft) girdim ve ölçülen direnci (54 Ohm) ve reaktansı (34 Ohm) girdim. “Giriş Direnci =” seçeneğinin seçildiğinden emin olarak Hesapla düğmesine bastım ve Zload = [20.94 + j4.10] sonucunu aldım. Bu beklenen [22 + j6] ‘ya yakın, ancak yeterince yakın değil. Kablo uzunluğu girişini 25,8 ft’e ayarladım ve tekrar denedim; bu sefer sonuç Zload = [21.28 + j6.40] idi. 25.85ft’ye son bir ayarlama Zload = [21.19 + j5.82] verdi ve bu noktada yeterince yakın olduğuna karar verdim.

İlgili frekans aralığında kalibrasyonu kontrol etmek için 28.0 MHz ve 29.0 MHz’de ölçümleri tekrarladım. Kablo uzunluğu için 25.85ft değerini kullanmak, sırasıyla [21.40 + j5.94] ve [20.99 + j5.65] sonuçlarını üretti. Bu sonuçlar, kablo uzunluğu rakamının oldukça doğru olduğunu ve anten besleme noktası empedansını ölçmek için güvenle ilerleyebileceğimi doğruladı.

Bunların hepsi gerekli mi? Peki, kablo uzunluğunu kalibre etmeseydim ve kablo kayıplarını hesaba katmasaydım, tahmin edilen yük empedansı [26.41 + j4.11] olurdu – [22 + j6] ‘nın gerçek rakamından çok uzakta .

Son olarak, analizörün genellikle reaktif bileşenin işaretini yanlış aldığını buldum, bu yüzden anten ölçümlerimi kaydederken bunu görmezden geliyor ve sadece reaktansın büyüklüğünü not ediyorum. Daha sonra veriyi İletim Hattı Hesaplayıcı uygulamasına girdiğimde yük empedansını pozitif ve sonra negatif işaretlerle kontrol ederim; genellikle sonuçlardan biri beklenen anten empedansına yakın görünürken, diğeri “aptalca” görünür ve göz ardı edilebilir. Henüz gerçek işaretin kesin olarak çözülemeyeceği bir vaka bulamadım.

Şubat 14

Amatör Radyo – Ortak mod bobinler

Aşağıdaki çizelge, 1 MHz ila 30 MHz frekans aralığında çeşitli ortak mod boğucu uygulamalarında yapılan empedans ölçümlerinin sonuçlarını göstermektedir. Amatör frekans tahsisleri, yaklaşık olarak dikey gri bantlarla gösterilir.

Çubukların renkleri CM (ortak mod) empedansının büyüklüğünü gösterir; ancak, boğulma tarzına ve çekirdek için kullanılan ferrit malzemenin türüne bağlı olarak, bu empedans çoğunlukla Dirençli, çoğunlukla Reaktif veya ikisinin arasında bir yerde olabilir. Renkli çubukların altındaki siyah çubuklar, boğulma empedansının ağırlıklı olarak Dirençli olduğu, yani Rs> | Xs | olan frekansların aralığını gösterir. Hava çekirdekli bobinler için siyah çubuklar gösterilmez çünkü empedansları rezonans çevresindeki çok küçük bir frekans bandından ayrı olarak neredeyse tamamen Reaktiftir.

Reaktif bobinlerin dezavantajı, aynı zamanda reaktif olan ancak zıt işarete sahip bir CM empedans yolu ile “rezonansa girebilme” – bazı durumlarda aslında CM akım akışını boğmak yerine artırma; ayrıntılı bir açıklama için bu sayfanın altındaki bölüme bakın . Dirençli bobinler, CM akımını çok düşük bir değere düşürmek için yetersiz empedansa sahip olmaları durumunda önemli bir çekirdek ısınması olabileceği gibi bir dezavantaja sahiptir.

İlgili frekans aralığı üzerinde yüksek empedanslı ve Dirençli bir jikle seçmeyi hedefleyin. Yüksek güçlü uygulamalar için RG400 koaksisi, jikle empedanslarında çok az değişiklik yapılarak RG58 yerine kullanılabilir.

Reaktif tıkanmalar neden istenmez?

Ortalama zeminin 30 ft üzerine dikilmiş 20 metrelik yarım dalga dipol örneğini ele alalım. Dipolden dikey olarak düşen ve örgüsü “kulübe ucunda” orta derecede etkili 20Ω zemine topraklanmış RG213 koaksiyel ile beslenir. Koaksın merkez iletkeni sol taraftaki dipol bacağına ve örgü sağ tarafa bağlanır

Besleme noktasında, örgünün iç yüzeyi boyunca akan akım bölünecektir – iki yolun bağıl empedansına bağlı olarak, bazıları sağ taraftaki dipol bacağına ve bazıları da örgünün dış yüzeyinden aşağıya akacaktır. Koaks örgü yolumuzun empedansı oldukça yüksektir – yaklaşık 28-j200Ω; -j200 kapasitif reaktans, koaksın elektriksel yarı-dalga boyundan kısa olması nedeniyle ortaya çıkar. EZNEC, besleme noktasında enjekte edilen toplam 1A’nın yaklaşık 0.17A’nın sağda gösterildiği gibi Ortak Mod örgü yolunu izleyeceğini tahmin ediyor


Ama şimdi besleme noktasına reaktif bir CM bobini takarsak ve bunun endüktif reaktansı + j200Ω olursa, örgü yolunun kapasitif reaktansını iptal edeceğiz ve sadece 28Ω’lik oldukça düşük empedanslı bir CM yolu oluşturacağız; örgü akımı daha sonra 0.64A’ya yükselecektir – bu, besleme noktasında akan akımın çoğunluğudur!

Bu örnekte, + j200Ω endüktif reaktansı açık bir şekilde “en kötü durumdur” ve eğer boğulma tam olarak bu empedans olsaydı şanssız olurdunuz; ancak 0 ile + j400 arasındaki herhangi bir boğulma reaktansının CM yol empedansını azaltacağını ve dolayısıyla örgü akımını bir dereceye kadar artıracağını unutmayın.


Bununla birlikte, besleme noktasına 200Ω Endüktif şok yerine 200Ω Dirençli bir şok takarsak, üçüncü diyagramda gösterildiği gibi bir iyileştirme gerçekleştiririz.

Koaksın uzunluğunu değiştirdikçe, örgü yolu empedansı değişir. Koaks, çeyrek dalga uzunluğuna yakın olduğunda, CM yolu yüksek empedanslıdır ve boğulma dahil etsek de etmesek de örgü boyunca nispeten az akım akar; yarı dalga boyuna yakın olduğunda, bir boğulma dahil etmezsek önemli miktarda akım akar. Ancak “şanssız” reaktif bir boğulma empedansının işleri daha da kötüleştiremeyeceği bir koaksiyel uzunluk yoktur!

Durum, çok bantlı bir antenle daha karmaşık hale gelir – aslında, bantlardan en az birinde durumu daha da kötüleştiren bir Reaktif boğulma potansiyeli artar.

Bununla birlikte, CM yol empedansının reaktif bileşeni +/- 1000 Ω’yi aştığında, büyük bir direnç bileşeninin olma olasılığının da bulunduğunu belirtmek gerekir; bu, reaktanslarının birkaç kΩ olması koşuluyla, reaktif boğulmaların yararlı boğulma empedansına katkıda bulunabileceği anlamına gelir.

Aşağıdaki tablo, bu modelde 20ft’den 70ft’ye kadar bir dizi koaksiyel uzunluk için boğulma olmadan ve en kötü durum endüktif bobine sahip örgü akımını göstermektedir; aynı zamanda, 30dB örgü akımını dipol akım seviyesinin altında tutmak için Dirençli bir bobinde gereken empedansı gösterir.

Şunları not ediyoruz:

  • Tüm koaks uzunlukları için bir Reaktif jikle, birkaç kΩ reaktansı göstermediği sürece CM akımını bazen çok önemli bir faktörle artırma potansiyeline sahiptir.
  • Koaks uzunluğuna bağlı olarak, örgü akımını azaltmak için farklı jikle direnci değerleri gereklidir.

Yüksek değerli bir Dirençli boğucunun tüm senaryolar için güvenli seçenek olduğu sonucuna vardık. Ayrıca, gerekli boğma empedansını diferansiyel mod yük empedansının bazı katlarına eşitleyen Başparmak Kurallarının sağlam olmadığı sonucuna varıyoruz.

Şok empedans ölçümü

Şok empedans ölçümü konusundaki erken girişimlerim, şok doğrudan ölçüm portundan toprağa bağlı bir Vektör Empedans Analizörü (AIM4170) kullandı. Ancak bu ideal değildir: çok yüksek şok empedansları, analizörün doğru olmasının beklenebileceği aralığın dışındadır ve ölçüm düzleminde dikkatli kalibrasyona rağmen, analizör her zaman birkaç pF paralel kapasitans eşdeğerini ekledi; bu, Tip 61 malzemeye sarılmış veya hava çekirdekli olanlar gibi yüksek Q bobinlerinin kendi kendine rezonans frekansını önemli ölçüde değiştirir.

Bir sinyal kaynağı ile bir yük arasına yerleştirildiğinde şokun neden olduğu zayıflama ölçülerek daha doğru sonuçların elde edilebileceği ortaya çıktı. Örneğin, jikleyi bir sinyal oluşturucu ile bir RF voltmetre arasına seri olarak yerleştirebilirsiniz; daha sonra, jeneratör çıkışını ve RF voltmetre okumasını bilerek, jikle empedansı hakkında bir şey çıkarabilirdiniz. Bununla birlikte, bu basit skaler ölçüm, şokun karmaşık empedansı (direnci ve reaktansı) hakkında size hiçbir şey söylemeyecektir ; bu, daha önce gördüğümüz gibi, ne kadar iyi performans göstereceğini tam olarak anlamak için hayati önem taşımaktadır.


Neyse ki, 2 portlu bir Vektör Ağ Analizörü, jikle tarafından ortaya çıkan zayıflamanın hem büyüklüğünü hem de fazını ölçebilir ve bu, şokun karmaşık empedansını tam olarak belirlememizi sağlar. Sağda gösterilen düzenlemede bir VNA2180 kullanıyorum. Jig tipik olarak 0.2pF veya daha az paralel kapasitans eşdeğerini ekler.

VNA’nın portları, küçük bir PCB malzemesi parçası üzerine monte edilmiş iki BNC erkek konektör içeren bir test aparatına bağlanır; BNC merkez pimlerine lehimlenen “timsah klipsleri”, jiklenin sırayla bağlanmasına izin verir.

VNA önce iki klips kısa devre yapılarak kalibre edilir. Daha sonra jikle klipsler arasına bağlanır ve gerekli frekanslar arasında bir VNA ölçüm taraması yapılır. Ortaya çıkan S21 Genlik ve Faz verileri daha sonra boğulmanın karmaşık empedansını hesaplamak için bir elektronik tabloya aktarılır .